Таңһчин эмнлһнә бүрдәцс шинрүлгдх

Вчера, 14:55 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг, Эрўл-менд харлһн

Шидр Хальмг Таңһчин эрүл-менд харлһна министр Саран Булат олнд зәңгллһнә эв-арһсин көдләчнрлә харһад, давсн җилд кесн көдлмшин аш диглҗ, эн болн өөрхн җилмүдт таңһчин эрүл-менд харлһна халхд күцәгдх керг-үүлдврмүдин тускар тодрхаһар келҗ өгв. Таңһчин һоллгч эмнлһсиг өдгә цага кергсләр тетклһнә, райодын бүрдәцст бат ясвр келһнә, шин поликлиник эдлврт оруллһна, селәдт ФАП-муд тосхлһна, мергҗлтнриг белдлһнә болн нань чигн чинртә төрмүд күүндврт босхгдв.
- Шин җилин эклцд болсн амрлһна өдрмүдт таңһчин эрүл-менд харлһна бүрдәцс көдләд, олн зүсн шав авсн, гемсн улст түрүн дөң күргҗ дигтә-даратаһар көдлв. Амрлһна кемд олн зүсн зеткртә йовдл учрдгнь икднә, тегәд таңһчин нүүрлгч бүрдәцст мергҗлтнрин бригадмуд бүрдәһәд, цугтаднь цаглань дөң күргҗ дарунь эмнлһ эклҗ эмчнр даавртаһар кергән күцәв гиҗ темдглх кергтә. Эн өдрмүдт көл-һаран авсн, олн зүсн шав авсн улст мана эмчнр дөңгән күргв, - гиҗ Булат Амангельдыевич харһлтын эклцәр келв.

Балһсна поликлиник
ясгдх
Давсн җилд цаг-бозгнь төгссн көтлврмүдин болн төсвсин аш диглгдҗ, өөрхн иргчд күцәгдх керг-үүлдврмүд бүрдәлһнә зура батлгдв. Тиигәд, эн җиләс авн мана таңһчд түрүн дөң күрглһнә халхин бүрдәцсиг шинрүллһнә ик көтлвр эклҗәнә. 2030 җил күртл күцәгдх көтлврин йовудт шаңһас 3,3 җува арслң йилһгдҗәнә. Эн көтлврин йовудт райодын эмнлһст бат ясвр кегдхмн, өдгә цага шин кергсл хулдҗ авгдхмн. Саран Булатын темдглсәр, Әрәсән эрүл-менд харлһна Министерствлә таңһчин эрүл-менд харлһна бүрдәцсиг шинрүллһнә туск бооцан батлгдв. Селәдт бәәдг ФАП-муд болн олна дамшлтын эмчин бәәрн шинрүлгдхмн, райодын эмнлһст бат ясвр кегдхмн, өдгә цага кергслмүд углҗ тәвгдхмн. Эн җил Элст балһсна поликлиникд, Баһ Дөрвдә болн Ик Буурла райодын эмнлһст бат ясврин көдлмш эклхмн.
- Элст балһсна поликлиник сойлын зөөрин бәәрн болҗ тоолгдҗана. Терүг давсн зун җилин тәвгдч җилмүдт тосхсмн, тегәд терүнд бат ясвр кеҗ, көдләчнрин болн әмтнә төлә өдгә цага сән кец-таал тогтах кергтә. Харм төрхд, ода энд гүн шинҗллт кедг кергсл углҗ тәвҗ болшго, юңгад гихлә электрокүчнь хуучн, шишлң бәәрн чигн уга. Бат ясврин йовудт энд электрокүчнә, түүмрәс саглуллһна, видео хәләдг кергсл углҗ тәвгдхмн, эрмдгтә улсин төлә сән таал тогтагдхмн. Бат ясвр күцәгдсн кемд эмнлһнә үүлдвр талдан ормд бүрдәгдхмн, тегәд балһсна әмтн урдк кевәрн цаглань эмчд бийән үзүлҗ чадхмн, эн төриг ода бидн хаһлҗанавидн. Давсн җилин чилгчәр бидн поликлиникин көдләчнрлә харһад күүндсн биләвидн. Элст балһснд шин поликлиник тосхх кергтәг бидн медҗәнәвидн, эн төрәр Әрәсән эрүл-менд харлһна Министерствлә дару-дарунь селвлцә давулнавидн, мадниг орн-нутгин һардвр эн туст дөңнҗәнә. Шин поликлиник тосхлһна төсв белдх даалһвр өггдсн бәәнә, тегәд эн төр эрк биш хаһлгдх гиҗ ицҗәнәвидн, – гиҗ министр темдглв.
2026-2030 җилмүдт түрүн дөң күрглһнә халхиг шинрүллһнә туск көтлврин йовудт күцәгдх керг-үүлдврмүдин зура батлад, эрүл-менд харлһна министерств шишлң зура белдв. Терүнд ямаран районд кезә ямр көдлмш күцәгдхнь үзүлгдҗәнә. Булат Амангельдыевичин келсәр, райодын толһачнрла болдг харһлтст ямаран селәдт шин ФАП тосхгдхин, района эмнлһнд кезә бат ясвр кегдхин тускар күүндвр болна. Келхд, Үстин районд эрүл-менд харлһна бүрдәцст бат ясврин көдлмш төгсчәхиг үзҗ болхмн.
Үстин район олнд
үлгүр болҗана
Урзн «Эрүл-менд харлһн» гидг келн-улсин төсвин «Хальмг Таңһчин эрүл-менд харлһна туст түрүн халхин шинрүллһн» гидг региона төсвин йовудт Үстин района Цаһан Амнд поликлиникин ясвр кегдв (деерк зургт). Давсн җилд болхла района эмнлһнд бат ясврин көдлмш эклв. Района эмнлһнд цуг сурвлҗс, электрокүчн сольгдв, орань шинрүлгдв, ода энд шин кергсл углҗ тәвҗәнә. Район орн-нутгин чинртә хаалһин хаҗуд бәәдгәс иштә энд рентген болн КТ-кергслмүд тәвгдхмн.
Приютное селәнд шин поликлиникин тосхлт бас төгсхдән өөрдҗ йовхин тускар министр келв. Энд Городовиковск балһснд тосхгдсн поликлиниклә әдл өдгә цага, сарул, цевр-цер, ке-сәәхн эмнлһн көдлхмн. Ода бүрдәцин төлә шин кергсл болн өлг-эд хулдҗ авчана. Селәнд усн уга болв чигн поликлиникиг усар тетклһнә төлә шишлң кергсл углҗ тәвгдв.
Хальмг Таңһчин социальн-экономическ делгрлтин көтлврин йовудт давсн җилд «Цусна төв» бүрдәцд бас бат ясврин көдлмш эклсн билә. Ода энд кергсләр тетклһнә, санитарн неквриг күцәҗ хорасиг ахулҗ белдлһнә көдлмш кегдҗәнә. Шишлң кергсл углҗ тәвдг бүрдәцин мергҗлтнр мана тал ирәд, энд цус хадһлдг киитрүләч тәвҗәнә. «Цусна төв» эркн чинртә бүрдәц болна, тегәд цус хадһлдг керсгл углҗ тәвхин төлә шишлң неквр бәәнә. Бат ясврин йовудт Төв талдан бәәрнд нүүлһгдсн болв чигн күцәмҗтәһәр көдлҗ, цус белдв. Таңһчин әмтн, тер тоод Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату, таңһчин залврин Ахлач Босхмҗин Гилән цусан эврә сән дурар өгч, эмнлһсин төлә терүг белдҗ бат көрң бүрдәхд тәвцән орулснд ик ханлтан өргҗәнәв», – гиҗ Булат Амангельдыевич келв.

Ветеранмудын төлә - өдгә цага госпиталь
Моһа сарин чилгчәр Элстд дәәнә ветеранмудын госпиталь экләд көдлхмн (зургт) гиҗ зуралгдҗана. Ода энд амбулаторн-поликлиническ бәәрн тосхгдв, дарунь энд эмнлһн эдлврт орхмн. Министрин келсәр, ода үүлдврән күцәлһнә зөвин иткл цаас авлһна, сән таал тогталһна, шишлң кергсл углҗ тәвлһнә керг-үүлдврмүд күцәгдҗәнә. Дәәнд орлцачнр болн медәтә улс энд эрүл-мендин бәәдлән шинҗлҗ, эмнлһнә туст сүв-селвг авч чадхмн, энд өдрәр үүлддг әңг бас секгдхмн. Келхд, энд көл-һаран шинҗлдг шишлң кергсл тәвгдхмн. Терүг олзлҗ медәтнрин яс-үсиг шинҗләд, көл-һаран авхас саглуллһна эмнлһ эртәснь эклҗ болхмн гиҗ министр келв. Иим керсгл таңһчин эмнлһст нань уга болҗ һарв.
Таңһчд бәәдг эмнлһнә бүрдәцст бат ясвр келһнә тускар келсн деерән министр шин кесг бәәрн тосхгдхин тускар келв. Тиигәд, Лаганя районд күүкд улсиг шинҗлдг гер тосхгдхмн, ода терүнә төлә һазр йилһгдсн бәәнә. 2028 җилд болхла П.Жемчуевин нертә таңһчин эмнлһнә медлд гемтә улсиг орулҗ авлһна шин әңг секгдх болв. Әрәсән 21 регионд иим бүрдәц тосхлһна көдлмш эклв, мана таңһч бас тер көтлврт орлцхмн. Энд гемтә улсиг орулҗ авад, шинҗллт кеһәд, кергтә болхла месллһ кеҗ түрүн дөң күргдг болхмн. Шин әңгд МРТ кергсл бас тәвгдхмн, юңгад гихлә ода таңһчд бәәдг иим хойр кергсл баһ болҗана.

«Земск эмч болн фельдшер» көтлврмүд туслҗана
Таңһчин эмнлһст мергҗлтнр керглгдҗәхнь нәрн төр болҗахнь нуувч биш. Эн чинртә төрәр келхләрн, министр «Земск эмч/фельдшер» көтлвр селәдин эмнлһст көдлхәр шиидсн улсиг урмдулна гив. Эн көтлвр мана таңһчд сән йовудтаһар күцәгдҗәнә гиҗ Саран Булат темдглв.
- Орн-нутгин заканд сольвр орулгдсна ашт шишлң некврәр сурһуль сурсн оютнрин даавр өсв. Тегәд ода сурһулян төгсәснә хөөн баһчуд бооца батлсн бүрдәцд эрк биш ирҗ көдлх зөвтә. Бидн мана министерствин эс гиҗ эмнлһсин даалһврар сурһуль сурчадг оютнриг күн болһниг сәәнәр меднәвидн, манад ирҗ көдлхинь күләнәвидн. Әрәсән эрүл-менд харлһна министр Михаил Мурашкон даалһврар таңһчин меҗә һатц ординатурт сурчадг баһчуд бооца батлсн эмнлһнә бүрдәцст дамшлт хоршаҗана. Мини тоолврар, оютн экләд сурснас авн хөөннь альд көдлхән медх зөвтә. Эрүл-менд харлһна көдләчнриг урмдулхин төлә Әрәсән Президентин даалһврар селәнә һазрт көдлдг эмчнр немр 50 миңһн, дундын медицинск көдләчнр болхла 30 миңһн арслң дем авна. Хальмг Таңһчин залвр эрүл-менд харлһна көдләчнриг дөңнлһнә керг-үүлдврмүдиг бас батлна. Тиигәд, ниднәс авн П.Жемчуевин нертә таңһчин эмнлһнд болн бичкдүдин төвд (РДМЦ) көдлдг мергҗлтнр бас демин мөңг авдг болв. Мана нүүрлгч эмнлһсин дааврнь өсв, эдн аһу ик көдлмш күцәҗ, таңһчин бичкдүдт болн бөдүн улст дөң күргнә. Эрүл-менд харлһна көдләчнр көдлмшән үнн-чик седклтәһәр болн даавртаһар күцәхин төлә җалвин кемҗәг икдүлхәс нань сән таал тогтах, өдгә цага кергсләр теткх, мергҗлтинь өөдлүлхд дөңгән күргх кергтә гиҗ тоолҗанав. Цуг эн төрмүдиг бидн таңһчин болн орн-нутгин һардврин дөң-тусар хаһлҗанавидн. 2030 җил күртл мана таңһчин эрүл-менд харлһна халхар аһу ик көдлмш күцәгдхмн. Эннь маднд ик урмд өгчәнә, – гиҗ Булат Амангельдыевич келв.

«Эрүл-менд бәәтн!»
Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату давсн җилин чилгчәр шуд күүндвр давулсн цагтан нег һазра улст эрүл-мендин бәәдлән шинҗлҗ диспансеризацд орлцтн гисн дуудвр кесн билә. Күн болһн эврәннь эрүл-мендин туст дааврта болҗ, цаглань шинҗллт кеҗ, эмчд бийән үзүлх зөвтә гиҗ министр бас тодлулв.
- Җил болһн бидн диспансеризацин зураг сәәнәр күцәҗ, эн керг-үүлдвриг өөдән кемҗәнд давулнавидн. Мана эмчнр шаңһа болн коммерческ бүрдәцсин көдләчнрин эрүл-мендиг шинҗлҗ, ирлцңгү седвәр татв. Эн җилин туула сарин эклцд түрүн болҗ амрлһна өдрмүдт балһсна поликлиникд бас диспансеризац болв, терүнд 200 шаху күн орв. Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Батун седвәрәр мана таңһчд «Эрүл-менд бәәтн!» гидг керг-үүлдвр бүрдәгднә, эмчнр хол селәдт күрч бәәрн улст дөңгән күргнә. Эн җил эн керг-үүлдвр бас бүрдәгдхмн. Таңһчин райодын толһачнр терүг давуллһнд дөңгән күргснд ик ханлтан өргҗәнәв, эн җил тер кевәр хамдан ниитәһәр көдлхмн гиҗ сурҗанав. Диспансеризацин болн «Эрүл-менд бәәтн!» гидг керг-үүлдврин ашт кесг күн цаглань эмнлһ авв, зәрм улст өөдән чинртә дөң күрггдв, месллһн чигн кегдв. Иим керг-үүлдврмүд әмтнә эрүл-менд батруллһнд, әм аврлһнд ик чинр зүүҗәнә, - гиҗ министр товчлв.
Күүндврин йовудт эмәр тетклһнә, Луганск Улсин Республикин Антрацитовск района эрүл-менд харлһна бүрдәцслә нөкцлт батруллһна, бәәрн улсин эмнлһнә, цергә шишлң керг-үүлдврт орлцҗадг нег һазра улст дөң күрглһнә болн нань чигн төрмүд бас босхгдв.
- Эн җиләс авн 2030 җил күртл шаңһа көтлврин йовудт мана таңһчин эрүл-менд харлһна бүрдәцст бат ясвр келһнә, сән таал тогталһна, өдгә цага медицинск кергсләр тетклһнә төрмүд хаһлгдхмн. Иим аһу ик көдлмш урднь күцәгдәд уга бәәсмн, тегәд шаңһа дөңгәр мана эмнлһнә бүрдәцс өдгә цага некврлә ирлцдг болхнь таңһчин әмтнд өөдән чинртә дөң күрглһнә кемҗән кесг холванд өсх гиҗ ицҗәнәвидн. Өөрхн иргчд шаңһа көтлврмүдин болн төсвсин йовудт мана таңһчд шин бүрдәцс тосхгдхмн, эннь бас эрүл-менд харлһна чинр өөдлүлхд туслхнь лавта, – гиҗ Булат Амангельдыевич харһлтыг ашлв.
ДООҖАН Наталья

Видео