Шидр Әрәсән Залврин Ахлачин дарук Марат Хуснуллинә һардврт орн-нутгин Залврин комиссин штабин сүүр болв. «Җирһлин таал ясруллһн» гидг келн-улсин төсв, орн-нутгин болн региона көтлврмүд күцәлһнә төрмүд терүнд хәләгдв. Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату тер сүүрт бас орлцв.

Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату таңһчин дотр-дундын кергүдин министр Дмитрий Григорьевла болн таңһчд үүлддг Әрәсән ФСБ-н заллтын һардач Дмитрий Докийчукла харһв. Таңһчд әәмшг уга бәәдл тетклһнә, тер тоод таңһчин йосна, МВД-н болн УФСБ-н бүрдәцс бачм цагт хамцу үүлдхин тускар харһлтд күүндвр болв.
- Хальмгин болн цуг әмтнә әәмшг уга бәәдл таңһчин дигтә-дарата делгрлтд туслдгиг бидн цуһар сәәнәр медҗәнәвидн. Көдлмшән ик даавртаһар күцәҗәдг төләднь күчн-чидлин бүрдәцсин һардачнрт болн көдләчнрт ханлтан өргҗәнәв. Мана ниицлт болн хамцу үүлдвр Хальмгин болн Әрәсән цецгәрлтд туслтха, - гиҗ таңһчин Толһач темдглв.

Шидр Элстд Хальмг Таңһчин ачта улсин Хүүвин президиумин сүүр болв. Хүүвин ахлач Пашнана Эрднь сүүриг һардҗ давулв. Олна бүрдәцин гешүд кесн көдлмшин аш дигләд, иргч зураһан батлв.

Одахн Хальмг ик сурһулин «Баһ Чонс» дамшлтын эдл-ахуд намрин тәрә тәрлһнә көдлмш төгсв. Эн эдл-ахуд Хальмгин селәнә эдл-ахун номин –шинҗллтин күрәлңгин (Хальмг ик сурһулин әңг) номтнр үүлдҗәнә.

Мана орн-нутгин олн-әмтн 2026 җилин этнографин ик диктантын керг-үүлдврт орлцҗана. Әрәсән келн-улсин сойлын болн авъясмудын төрмүдт эн нерәдгдҗәнә. Гегән-герлин керг-үүлдвр Әрәсәд 2016 җиләс авн бүрдәгдҗәнә, тер җил терүнд 90 миңһн күн орлцв. Эн седвәриг түрүн болҗ Удмуртин әмтн татсн бәәҗ. Орс келәр болдг диктантла зерглҗ этнографин туск медрлиг эдн өөдлүлхәр седв. Цаг ирвәс энүнд орлцдг әмтнә то өсәд йовна, нам талдан орн-нутгудын элчнр чигн медрлән сөрхәр седнә.

Мана орн-нутгин олн-әмтн 2026 җилин этнографин ик диктантын керг-үүлдврт орлцҗана. Әрәсән келн-улсин сойлын болн авъясмудын төрмүдт эн нерәдгдҗәнә. Гегән-герлин керг-үүлдвр Әрәсәд 2016 җиләс авн бүрдәгдҗәнә, тер җил терүнд 90 миңһн күн орлцв. Эн седвәриг түрүн болҗ Удмуртин әмтн татсн бәәҗ. Орс келәр болдг диктантла зерглҗ этнографин туск медрлиг эдн өөдлүлхәр седв. Цаг ирвәс энүнд орлцдг әмтнә то өсәд йовна, нам талдан орн-нутгудын элчнр чигн медрлән сөрхәр седнә.

Давсн долан хонгин чилгчәр улсин ниицлтин җилин йовудт Садовое селәнә ца «Бидн цугтан-Әрәсә» гидг нерәдлһтә олна нәр болв.Өргн теегт района селәд-поселкуд эврә ишкә гермүдән босхв, ик тәәз углҗ тәвгдв,бичкдүд нааддг талвңгуд көдлв,сенр шимтә хот-хол чигн энд хулдгдв. Нег үгәр келхд, ик- баһ улсин төлә сергмҗтәһәр амрхин төлә сән таал бүрдәгдснь лавта болв.

Элстин 23-ч тойгта сурһуль түрүн хальмг академик Эрднин Пүрвән нер зүүнә. Терүнә үүдәсн УДЕ эв-арһиг энд көдлҗәдг багшнр өргнәр олзлна. Одахн академикин 105 җилин өөнд нерәдҗ энд УДЕ- д нерәдсн умшлһн болв. Эн керг-үүлдврт балһсна сурһулин бүрдәцсин элчнр орлцв. Тер эв-арһиг ода Әрәсән кесг регионмудт, һазадын нутгудт бас өргнәр олзлҗахнь темдгтә. Терүгәр ул кеҗ әдл учр-утхта, өөрхн чинртә кесг тоотыг хамцулҗ дасч болҗана, тегәд чигн эн эв-арһиг кесг кичәлин багшнр сурһульчнрин медрлинь өргҗүлҗ, гүүдүлҗ олзлна.

Давсн зун җилин йирдгч җилмүдт «Зальврлһн» гидг дун мана таңһчд хаврин салькн мет делсч, дулаһарн мадниг орасн болҗ, седклин сергмҗ үүдәҗ күңкнҗ һарч ирв. «Долан бурхндан шүтнәв» болн «Зальврхла - седкл амрна» гисн нань чигн үгмүд соңссн күн болһна чееҗ хаңһаҗ, евәлтә сәәхн айсарн тодлгдад, дуулгдад бәәв. Таңһчин әмтнә седкл авлсн дууна үгмүдиг хальмг шүлгч Бадмин Серәтр бичсмн. Тер цагт Улан-Удэ балһснд көгҗмин сурһуль сурчасн Татьяна күүкн эн шүлгиг умшад, көгҗм үүдәсн болдг. Тернь билгтә күүкн Эвән-Санҗин Татьяна болв.

Элстд болсн келн-улсин оркестрмүдин наадм олн келн-улсиг негдүлсн болҗ медгдв. Үкр сарин 3-д Башкирин келн- улсин зевсгүдин оркестр эн наадмиг товчлв.
Әрәсән келн- улсин ниицлтин җилд мана таңһчд олн керг-үүлдврмүдәр темдгтә болҗана. Хальмгин келн-улсин оркестр Әрәсәд түрүн болҗ оркестрмүдин наадм бүрдәснь нег үлү ончта болв. Һурвн долан хонгин туршарт Элстд Әрәсән келн-улсин көгҗмин зевсгүдин оркестрмүдин концертс болҗав.