Шидр Әрәсән ФМБА-н оториноларингологийин номин шинҗллтин төвин Әәдрхнд үүлддг әңгин мергҗлтнр мана таңһчд ирв. Эдн таңһчин әмтнә эрүл-мендин бәәдл шинҗлсн деерән хальмг эмчнрлә «төгрг ширән» сүүр давулҗ, эмнлһнә төрмүдәр күүндв. Харһлтын йовудт таңһчин эмчнр Әәдрхнә төвин улд мергҗлтән өөдлүллһнә төр бас босхв.

2007 җиләс авн мөрн сарин 20-д мана орн-нутгт донормудын Келн-улсин Өдр темдглнә.

Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Батун седвәрәр бүрдәгдсн «Эрүл-менд бәәтн!» гидг керг-үүлдврин дөрвдгч девсң төгсв. Эмчнр моһа сарин туршарт таңһчин хол селәдт одад, әмтнә эрүл-мендин бәәдл шинҗлв. Шидр Хальмг Таңһчин эрүл-менд харлһна министр Саран Булат эн керг-үүлдврин аш дигләд, селәнәхнә эрүл-менд харлһна кергт орлцсн эмчнрт ханлтан өргв.

Целинн района Троицкое селәнд өсәд-боссн Борлга Борис бичкнәсн авн эмч болхар зуралҗасмн. Эмч әмтнә әм аврдг, түрүн дөң күргдг, олн зүсн гемәс эдгәдг күн болна, тегәд эн эрдм хамгин ик дааврта гиҗ көвүн тоолдг бәәсмн. Б.Б.Городовиковин нертә гимназьд сурчасн цагтан көвүн ик сурһульд орхин төлә гүн медрл авч, шүүвр өглһнд сәәнәр белдв. Дарунь эн Санкт-Петербург балһснд бичкдүдин эмчнрин ик сурһульд орв.

Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Батун седвәрәр бүрдәгдсн «Эрүл-менд бәәтн!» гидг керг-үүлдврин дөрвдгч девсң төгсв. Эн сарин эклцәс авн эмчнр таңһчин хол селәдт одад, бәәрн әмтнә эрүл-мендин бәәдл шинҗлв. Шидр эмчнр Целинн района Овата селәнд одв.

Элстд «Медрл» олна ниицәнә седвәрәр сурһульчнрин эк-эцкнрин төлә сурһмҗин болн сурһулин төрмүдәр харһлтс давулгдҗана. Түрүн харһлтс Элстин техническ лицейд, Зая-Пандитан нертә хальмг этносойлын гимназьд болв.

Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Батун седвәрәр бүрдәгдсн «Эрүл-менд бәәтн!» гидг керг-үүлдврин дөрвдгч девсң гүргүдән орв. Эмчнр Приютна, Ик Буурла, Октябрьск, Лаганя, Городовиковск райодт одад ирв. Эн сарин чилгч күртл наадк райодт одад, селәнә әмтнә эрүл-мендин бәәдл шинҗлхмн. Селән болһнд әмтн эн керг-үүлдвр бүрдәсн таңһчин һардврт ханлтан өргҗ, эднд килмҗән тусхаһад, дөңгән күргҗәдг эмчнрт бас бүлән үгән келнә. Эмчнрин хәләврт орсн улс дунд нурһлҗ медәтнр, цергә шишлң керг-үүлдврт орлцачнрин эк-эцкнр бәәнә. Ах үйин улс ут нас наслҗ гем-шалтг уга удан цагт эрүл-менд бәәхин төлә урдаснь ямр нег гем илдкҗ эмнлһ кех кергтә гисн һол күсл тәвгдҗәнә.

Урҗ өдр Городовиковск района Веселое болн Лазаревское селәдт «Эрүл-менд бәәтн!» гидг керг-үүлдврин йовудт эмчнрин баг көдлв. Селәнә эмнлһнә фельдшер Галина Мельник урдаснь бәәрн улст эмчнр ирхин тускар медүләд, хуучта, гемтә-шалтгта улст болн цергә керг-үүлдврт орлцачнрин өрк-бүлмүдт ямаран мергҗлтнрин селвг кергтәһинь диглв. Галина Николаевна Сарпуль балһснд медицинск училищ төгсәһәд, 1983 җиләс авн энд көдлҗәнә. Бәәрн улс эрүл-менд харлһна көдләчиг күндлнә, цаһан седклднь ханна. Кенд ямаран шинҗллт кехинь, ямаран эмнлһ авхинь эн бүрткҗ, күн болһнд килмҗән тусхаҗ, кениг чигн оньгасн алдхш гиҗ селәнәхн буульмҗтаһар келнә.

Хальмг Таңһчин Толһачин седвәрәр бүрдәгдсн «Эрүл-менд бәәтн!» гидг керг-үүлдврин йовудт эмчнрин баг хол селәдт одад, бәәрн улст дөң-нөкд болҗана. Давсн долан хонгт эмчнр Ик Буурла района Южный, Октябрьск района Цаһан Нур селәдт одв.

Эн сарин эклцәс авн мана таңһчд «Эрүл-менд бәәтн!» гидг керг-үүлдврин дарани девсң болҗана. Шидр эмчнрин баг Приютна района Первомайский селәнд одсн билә. Селәнә бәәрн улс терүнд шунмһаһар орлцҗ, эрүл-менд харлһна көдләчнрлә харһҗ эрүл-мендин бәәдлән шинлҗлв. Селәнә эмнлһнә көдләчнр эн кергиг дигтә-даратаһар бүрдәснә ашт әмтн кергтә мергҗлтнрт бийән үзүлҗ, эрүл-мендән батруллһна халхар селвгинь авв.