Көк теңгсин көвән орн-нутгудын хоорндк залһлдан.

Сегодня, 10:17 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг, Сурєуль-эрдм


Элстд эргндк йиртмҗин шинҗләчнрин нарт-делкән хург болв. Көк теңгсин көвән 5 орн-нутгин болн Әрәсән регионмудын ик сурһульмудын болн номин бүрдәцсин номтнр терүнд орлцв. Көк теңгсин көвән аһу ик региона тогтурта делгрлтин болн усн баһрҗадг таалыг ууруллһна тускар энд тодрха күүндвр болв.
Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын (Парламентин) Ахлач Артем Михайлов, Хальмг Таңһчин залврин Ахлач Босхмҗин Гилән болн Әрәсән Президентин күцц зөвтә элчллтин ах инспектор Александр Беляев нарт-декән керг-үүлдврт орлцачнриг йөрәв. Эргндк бәәдлин эркн чинртә төрмүд хаһлхин төлә Көк теңгсин көвән орн-нутгудын номтнр хамцу үүлдвр күцәҗ, терүг өргҗүләд бәәхлә шинҗллтс туста болх гиҗ темдглгдв.
Һазр көдәрлһнә, Көк теңгсин усна кемҗән баһрсна төрмүд эндр Хальмг Таңһчин болн Әрәсән талдан регионмудын төлә ик чинр зүүнә, тедниг хаһллһнд һол оньган өгх кергтә, эн төрәр хамцу шинҗллт күцәлһн сән ашта болхнь лавта гиҗ таңһчин күцәгч болн зака үүдәгч бүрдәцсин һардачнр эврә үгдән темдглв. Эргндк йиртмҗ харлһна нәрн төрмүд хаһллһнд туслхар нарт-делкән хургт ирсн һазадын орн-нутгудын болн Әрәсән номтнрт эдн ханлтан өргв.
Әрәсән номин болн ах сурһулин Министерствин элч Вера Душкова үг келҗ, эн нарт-делкән хург номтнрт дамшлтарн хувалцхин төлә олзта-туста болх зөвтә гиҗ темдглв. Көк теңгсин орн-нутгудын делгрлтин төрмүд харһлтын йовудт бас хәләгдх зөвтә. Ик кемҗәтә болн нарт- делкән чинртә хургт номтнр тоолврарн хувалцҗ, хамцу төсвән чигн йилһҗ авхла, ик туста болх гиҗ орн-нутгин министерствин элч заав.
Цааранднь Әәдрхнд бәәдг Иран орн-нутгин элч зерг Ахмад Хейдариан үг келҗ, тиим ик кемҗәтә нарт-делкән хург бүрдәснд Хальмг Таңһчин залврт болн Хальмг ик сурһулин номтнрт ханлтан өргв. Көк теңгсин көвән регионмудын йиртмҗ харлһна нәрн төрмүдиг хаһлхин төлә орн-нутгуд хамцу үүлдх зөвтә, һанцхн орн-нутг тер төр хаһлҗ чадшго гиҗ гиич темдглв. Тегәд чигн Элстд болҗадг нарт-делкән хургин чинрнь йир ик гив. Хальмг Таңһчин экономикин болн сойлын делгрлтд Иран онц оньган тусхаҗана, хулд-гүүлгәнә, номин, эргндк бәәдл шинҗллһнә болн сойлын халхар мана таңһчла нөкцлтән цааранднь чигн өргҗүлхдән белн бәәнә. Хальмг Таңһчд теңгсин порт тосхлһна седвәриг дөңнҗәнәвидн гиҗ ик цолта гиич онц темдглв. Көк теңгсин көвән орн-нутгудын регионмудын баһчудын нөкцлтиг бас өргҗүләд бәәх кергтә. Мазанадарана болн нань чигн ик сурһульмудын багшнр болн номтнр эн хургт орлцхар седҗәлә, болв ода деерән Гилянск ик сурһулин элчнр ирв. Нарт-делкән төсвс күцәлһнә диг-дара батлҗ, болзгинь болн керглгдх мөңгинь йилһҗ авх кергтә, гиҗ Иран орн-нутгин элч заав.
Казахстана Келн-улсин номин академин профессор Асан Байболов үг келҗ, эргндк бәәдл шинҗллһнә туст хамцу үүлдвр күцәлһнә селвг орулв. Номтнрин нөкцлт өргҗүлҗ эргндк йиртмҗ харлһна төрмүд хаһллһнд шинҗллтиг өргҗүлх кергтә гиҗ номт темдглв.
Көк теңсин усна кемҗән сүл җилмүдт баһрад йовна, тер хурц төрәр РАН-а океанологин күрәлңгин номт Андрей Костяной тодрхаһар келв. Сансрт өдгә цага кергсл олзлҗ теңгсин усна кемҗән бас йилһгднә, җилдән тернь 30 сантиметрт баһрна гиҗ номт заав. Кемр усна кемҗән 5 метрт баһрхла, теңгсин көвәд бәәдг порт усн угаһар үлдх. Тиим кевәр немр гүн шинҗллтс кеҗ, тер йовдлын учр-утхинь олҗ авх кергтә. Тер кергт хамцу шинҗллт чигн туста болхмн гиҗ номт келв.
Сүүрин чилгчәр Көк теңгсин көвән орн-нутгудын ик сурһульмудын, номин төвмүдин болн Хальмг ик сурһулин хоорнд нөкцлтин туск 7 бооцан батлгдв. Тиим кевәр шинҗллтин хамцу көтлврмүд күцәгдх, вузмудын хоорндк болн нарт-делкән аһуд көдлмш цааранднь кегдх болв. Тер тоод Казахстана заһсна эдл-ахун номин төвлә, Казахстана географин болн усна әәмшг уга бәәлһнә күрәлңлә, Азербайджана зуульчллһна болн менеджментин ик сурһульла, Самаркандын мал эмнлһнә, мал өсклһнә болн биотехнологийин (Узбекистан), Ташкентин архитектурин болн тосхлтын, Ирана Гилянск болн Хомейни Имамин Нарт-делкән ик сурһульмудла бооцан батлгдв.
Тер өдрин бийд үдин хөөн нарт-делкән хургт орлцачнр немр сүүрт цуглрв. Ус цеврллһнә эв-арһин болн терүг эзни кевәр олзллһна тускар номтнр тоолврарн хувалцв. Хальмг Таңһчиг болн Элстиг усар тетклһнә төрәр ЖКХ-н болн энергетикин министрин дарук Шарманҗин Давид тодрха илдкл кев. Ода деерән мана таңһчд иргнмүдин 15 процент улснь сән чинртә усар теткгдсн бәәнә. Эн төр улм дигтә-даратаһар күцәхин төлә Иҗл һолас усна сурвлҗ татх кергтә. Тер тосхлтын төлә ода белдврин көдлмш кегдҗәнә гиҗ дааврта һардач заав.
Тер мет Теңгин шаңһа техникин ик сурһулин номт, шинҗләч Денис Бутков Ростовин мүҗд болн хам-хоша регионмудт усна төр яһҗ хаһлгдҗахин, ямаран эв-арһ эдн олзлҗахин тускар келҗ өгв. Талдан чигн номтнр эн төрәр илдкл кев. Нарт-делкән хургт ирсн номтнр бас сүүрт орлцад, чинртә төрмүдәр дамшлтарн хувалцв.

ТООЛВР
Көк теңгсин көвән орн-нутгудын хоорндк залһлдан.
Новруз ГУЛИЕВ, Азербайджана зуульчллһна болн менеджментин ик сурһулин профессор:
- Көк теңгсин көвән эргндк бәәдлиг ясрулх кергтә болҗана. Заһсна, ховр аңгудын то баһрҗана, тегәд хаһлх төр баһ биш бәәнә. Тегәд, бидн, номтнр, хамцу үүлдх зөвтәвидн, маднд шинҗллтин үүлдвриг шунмһадулх кергтә, тиигхлә бидн кесг төр хаһлҗ чадхвидн. Баһ наста номтнриг эргндк йиртмҗин шинҗллтин кергт өргнәр орлцулх кергтә. Хоорндан дамшлтарн хувалцҗ, шин эв-арһс олзлҗ ниитәһәр көдлх кергтә, тиигхлә мана үүлдврин ашнь күцәмҗтә болхмн.
Көк теңгсин көвән орн-нутгудын хоорндк залһлдан.
Аркадий ЧЕРКЕСОВ, Новочеркасск, Әрәсән Өмн үзгин политехникин ик сурһулин доцент:
- Бидн кесг җилдән Хальмг Таңһчин ик сурһульла болн нань чигн бүрдәцслә бат кевәр нөкцҗ, хамцу үүлдҗәнәвидн. Мана мергҗлтнр өдгә цага кесг эв-арһ олзллһна дамшлтарн хувалцҗ таңһчин бүрдәцслә хамцу кергән күцәнә. Терүнә ашт Хальмг Таңһчд усар тетклһнә кесг төр хаһлгдв.
Ода Көк теңгсин көвән төрмүд күцәлһнд мана ик сурһулин номтнр бас орлцхар бәәнә, эдн усна эдл-аху һардлһна халхар ик дамшлт хоршав, терүнә ашт мана нөкцлт нарт-делкән кемҗәнд делгрхнь мадниг байрлулҗана. Әрәсән болн һазадын кесг күрәлңгүдин номтнрла нөкцлт батрулҗ, шинҗллтән гүүдүлҗ улм ик күцәмҗ бәрхвидн гиҗ санҗанав.
Көк теңгсин көвән орн-нутгудын хоорндк залһлдан.
Арман БИСАЛИЕВ, Әәдрхнә архитектурин болн тосхлтын ик сурһулин баһ наста номт:
- Бидн мана ик сурһульд баһ наста номтнрин җисә делгрүлҗәнәвидн. Тер мет Көк теңгсин орн-нутгудын вузмудын негдлтин көдлмшт шунмһаһар орлцх санан бәәнә. Терүнәс нань һазр көдәрлһнә туск дамшлтын көдлмш Әәдрхнә мүҗд 2024 җиләс авн күцәгднә, тер үүлдврин тускар нарт-делкән хургт келҗ өгвидн, мана дамшлт кесг орлцачнриг соньмсулв. Тиим кевәр талдан орн-нутгудын баһчудла нөкцлтән өргҗүлх кесг эв-арһ бәәнә. Вузмудын хоорнд батлсн бооцас номин көдлмшиг улм өргнәр күцәхд туслхмн.
ТҮРВӘН Һуна

Видео