Хальмг сойл оньдин герлтҗ йовтха!

Сегодня, 15:55 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг, Сойл

Җил болһн моһа сарин 25-д сойлын көдләчин Өдр темдглгднә. Эн җил байрин хурган Хальмгин сойлын көдләчнр моһа сарин 27-д кехмн. Әрәсән улсин ниицлтин җилиг ик өргмҗин бәәдлд экләд, сойлын министрин үүлд шидр батлгдсн олна үүлдәч болн номт Бембин Евгенийин һардврт олн керг-үүлдвр күцәхәр сойлын көдләчнр шунҗана. Төрскн һазриг цуг делкәд туурулсн бамб цецгүдин наадмиг дарани кемдән белдҗ давулхар эн халхин көдләчнр ода белдҗәнә.
Таңһчин сойлын көдләчнр төрскн һазрин ке-сәәхн тоотыг ирҗәх олн зуульчнрт үзүлнә. Эн тоотыг белдҗ үзүлҗәх эрдмчнрин билг-эрдмнь җил ирвәс өсәд йовна. Эднә седвәрин болн шунлтын нилчәр Хальмгт сойл цуг халхарн делгрҗ йовхинь әмтн медҗәнә.

2007 җиләс авн сойлын көдләчин Өдриг темдглдг болсмн. Әрәсән Президент Владимир Путинә зәрлгәр моһа сарин 25-д сойлын көдләчин Өдр батлгдсмн.
Сойлын көдләчнр кеҗәх көдлмшт завср уга. Әмтнд байр белглдг улс гиҗ эднә тускар хара бишәр келнә. Эднә нилчәр сәәхн көгҗм соңсх, зургудын һәәхүлд орлцх, дууна болн бииһин халхар үүдәгдсн тоотла таньлдх, кино хәләҗ сергмҗ авх таал цуг улст учрна.
Сойл мана җирһлин салһгдшго әңгнь болсмн. Сойлын көдләчнрин үүлдвр әмтнә билг-эрдмиг делгрүллһнд, ке-сәәхниг медҗ авдг сурһмҗ өглһнд, әмтнә сул цагиг соньнар давуллһнд ик туста болҗана. Мана орн-нутгт болхла сойл олн келн-улс болһна өвәрц авъясмудыг болн шин үүдәлтсиг хамцулна.
Хальмг Таңһчд һурвн театрин, «Өөрднр» бииһин театрин, «Бамб цецг» дууна болн бииһин академическ ансамблин, Н. Пальмовин нертә Келн-улсин музейин, А. Амр-Санана нертә Келн-улсин дегтрин саңгин, Манҗин Аркадин нертә госфилармоня, Сойлын делгрлтин Төвин, райодын болн селәдин сойлын гермүдин, селәнә дегтрин саңгудын көдләчнр эн байриг угтҗ, җилин туршарт шунҗ көдлнә.
Таңһчин җирһлин цуг керг-үүлдврт сойлын көдләчнр орлцна. Давсн җилд цугтаһинь негдүлсн ик үүлдвр – бурхн-шаҗна үүлдәчнрин нарт-делкән һурвдгч цуглран болсмн. Һазадын орн-нутгудас, Әрәсән кесг һазрас терүнд орлцхар ирсн олн әмтнд Хальмгин сойлла болн ке-сәәхн тоотла таньлдуллһнд сойлын көдләчнр чидлән, цаган, медрлән нөөлго көдлсмн.
Бичкн билгтнриг – зурачнриг, көгҗмчнриг, биичнриг, дуучнриг өсклһнд чигн ик килмҗ һарһгдна. Теднд эрдм дасхад, олн багшнр көдлҗәнә. «Земск селәнә көдләч» гидг көтлвр күцәгдәд, ода райодар болн селәдәр медрлтә сойлын көдләчнр көдлҗәнә.
Ик орн-нутгин сойлын җирһләс дутлго таңһчин үүдәгч коллективс олн-зүсн марһаст болн хәләврмүдт орлцна. «Бамб цецг» болн «Өөрднр» бииһин театр «Бидн - Әрәсә» гидг шаңһа көтлврин йовудт орн-нутгар гастрольд одв. Регионмуд хоорндк кесг хәләврт Хальмгин коллективс бас орлцна. Келн-улсин музей Минскд һәәхүлән үзүлв, Сербийлә залһлда бәрҗ үүлдҗәнә. Келн-улсин дегтрин саң Тыва Республикин дегтрин саңла нөкцлтән батрулҗана.
Әрәсән улсин ниицлтин эн җилд чигн сойлын көдләчнрин кеҗ-күцәсн тоотнь олн. Хальмгин сойлын көдләчнр келн-улсиннь сойлын зөөриг әрүнәр хадһлҗ, цааранднь делгрүлҗ йовна.
Цуг Әрәсән сойлын дүүрәнд Хальмгин сойлын өвәрцнь оньдин герлтҗ йовхд ик тәвцән орулҗадг сойлын цуг көдләчнриг йөрәҗәнәвидн.
ХӨӨЧИН Галина