Селәнәхнә эрүл-мендин бәәдлинь шинҗлв

Сегодня, 13:34 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг, Эрўл-менд харлһн

Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Батун болн «Негдсн Әрәсә» партин Хальмг региональн әңгин седвәрәр «Эрүл-мендин иргч» гидг төсвин йовудт 2024 җиләс авн «Эрүл-менд бәәтн!» гидг керг-үүлдвр давулдг болад, эмчнр хол селәдт күрч, бәәрн улсин эрүл-менд шинҗлҗ дөңгән күргҗәнә. Эн керг-үүлдвриг селәнәхн байртаһар тосад, эрүл-мендән батруллһна, ямр нег гемәс саглуллһна болн эмнлһнә туст мергҗлтнрин сүв-селвг авхар адһна. Келхд, эн керг-үүлдвр эклснәс авн 9 миңһн күн эмчнрт бийән үзүлв. Шидр эн керг-үүлдврин дөрвдгч девсң экләд, эмчнрин баг Приютна района Первомайский болн Бурата селәдт одв.
Первомайский селәнд «Эрүл-менд харлһн» гидг келн-улсин төсвин йовудт 2022 җилд шин эмнлһнә гер тосхсмн. Селәнә эмнлһнд эмч Нусхин Галина, медицинск эгчнр Нәдвдә Надежда болн Атун Татьяна көдлнә. Галина Васильевна хөрн долан җилдән эрүл-менд харлһна халхар көдлҗ, байн дамшлт хоршасмн. Эн «Земск эмч» гидг шаңһа көтлврин йовудт района эмнлһнд тавн җилдән көдлсмн. Таңһчин бичкдүдин төвд, таңһчин меҗә һатц талдан эмнлһнә бүрдәцст көдлснә хөөн Галина Васильевна Приютна районд хәрҗ ирәд, ода Первомайский, Песчаный, Бурата болн Нарн селәдин әмтнд дөңгән күргҗәнә. «Эрүл-менд бәәтн!» гидг керг-үүлдврин йовудт Первомайский болн Бурата селәдт мергҗлтнр ирхиг медәд, эдн бәәрн улсин цус авад, зүркнә шинҗллт кеһәд, хуучта, эрмдгтә улсиг, цергә шишлң керг-үүлдврт орлцачнрин өрк-бүлмүдиг эмчнрт эрк биш ирхиг некв. Бәәрн улс дунд эн керг-үүлдврин тускар цәәлһврин көдлмш бас күцәҗ, ямаран эмчнр ирхин тускар урдаснь зәңглв. Тегәд эмчнрин баг ирсн өдр Первомайский селәнә бәәрн улс эмнлһнд цуглурад, эн кергт шунмһаһар орлцсиг темдглх кергтә.
Района эмнлһнәс невролог, офтальмолог, отоларинголог болн хирург эмчнр ирв, тегәд Элстәс зуг кардиолог болн эндокринолог эрдмтә эмчнр кергтә болв. Әмтн мергҗлтнрт бийән үзүләд, эмнлһнә туст сүв-селвг авв. «Эрүл-мендин төв» бүрдәцин мергҗлтнр селәнә әмтнлә чик авг-бәрцин тускар күүндәд, олн зүсн гемәс саглуллһна керг-үүлдврмүдин тускар цәәлһв. Маммографин шишлң кергсл эн өдр бас ирв, тегәд селәнә күүкд улс кергтә шинҗллт кев. Медицинск эгчнр Нәдвдә Надежда болн Атун Татьяна күн болһниг тосад, кенд ямаран мергҗлт кергтәһинь дигләд, дөң-тусан күргв.
Тер өдрин бийднь үдин хөөн эмчнрин баг Бурата селәнд одад, асхн күртл көдлв. Селәнә эмнлһнә медицинск эгч Инна Семенова бас урдаснь бәәрн улс дунд цәәлһврин көдлмш кеһәд, кезә ямаран мергҗлтнр ирхиг зәңглв. Инна Валерьевнан келсәр, селәнд 238 бөдүн улс болн 107 бичкдүд бәәнә. Эн урдаснь шинҗллт кеһәд, эмчнр ирхәс урд цуг кергтә цаас белдв. Күнд гемәс иштә нааран ирдг арһ уга тавн күүнд кардиологин, эндокринологин сүв-селвг керглгдҗәх болв, тегәд тедниг гер деернь хәләв.
Хальмг Таңһчин эрүл-менд харлһна министрин селвгч Батыра Зинаида «Эрүл-менд бәәтн!» гидг керг-үүлдврин зүүцүләч болад, терүг бүрдәлһнә төрмүд диглнә. Зинаида Сергеевна эмчнрин багиг һардад, Приютна районд одв. «Моһа сарин туршарт эмчнр таңһчин хол селәдт одхмн. Район болһна нег эс гиҗ хойр селәнә әмтнә эрүл-мендин бәәдл шинҗлхмн. Кемр ямр нег гем илдкгдсн улс таңһчин эс гиҗ орн-нутгин эмнлһнд йовулгдх. Селәнәхн эмчнр ирхиг байртаһар күләв, тегәд эн керг-үүлдвр таңһчин Толһачин седвәрәр бүрдәгдсиг әмтн дөңнҗәнә. Эндр эмчнр Первомайский болн Бурата селәдт көдлҗәнә. Района эмнлһнд эврә мергҗлтнр бәәхнь темдгтә, тегәд таңһчин эмнлһнәс зуг хойр эмч нөкд болхар ирв. Тер мет эмнлһнә төвмүдин эмчнр селәдт бас ирснь гүн шиҗллт кехд туслҗана. Эндр эмчнр ут тоодан 101 күн хәләв, тедн дунд цергә шишлң керг-үүлдврт орлцсн хойр ветеран билә. Керг-үүлдврт орлцсн улс дунд тавн күүнд түрүн болҗ гем илдкгдв, эдн дарунь эмнлһән эклхмн. Хойр селәнд 55 күүкн күн маммографь, 100 күн зүркнә шинҗллт кев. Эмчнрт ирсн улсас 36 күүнд немр шинҗллт кех селвг өгв, 12 күн Приютна района эмнлһнә эмчнрин хәләврт эрүл-мендән батрулхмн», - гиҗ Зинаида Сергеевна «Эрүл-менд бәәтн!» гидг керг-үүлдврин түрүн өдриг ашлҗ келв.
Лариса ЧУБОВА, Приютна района эмнлһнә ах эмч:
- Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Батун седвәрәр давулгдҗадг керг-үүлдвр һурвн җил дарандан болҗана, эмчнр хол селәдт күрч, дөңгән күргҗәнә. Эн җил эн керг-үүлдвр мана района селәдәс эклснь байрта мөн. Мана района әмтн эн керг-үүлдврт шунмһаһар орлцҗ, эмчнр ирхиг күләнә. Первомайский болн Бурата селәдин эмнлһсин көдләчнр урдаснь кергтә шинҗллт кев. Мана района эмнлһнд түрүн дөң күрглһнә халхин эмчнр болн шишлң мергҗлтнр көдлҗәнә. Эдн сар болһн селәдәр йовад, бәәрн улст дөңгән күргнә. Хаврар болн намрар флюорографин болн маммографин шинҗллт кегднә. Таңһчин эмнлһнәс ирсн хойр мергҗлтлә селәнәхн харһад, эмнлһнә туст селвг авв. Цаглань эрүл-мендин бәәдлиг шинҗллһнә болн эмнлһ кеснә ашт мана районд зүркнә-судцна гемәс хорсн улсин то баһрв. Ода 400 күн эндокринолог эмчин тоод бәәнә. «Түрүн дөң күрглһнә халх делгрүллһн» гидг келн-улсин төсвин йовудт 5 селәнд ФАП тосхгдв, удл уга мана района төв селәнд шин поликлиник секгдхмн. Селән һазрт бәәдг улст чинртә дөң күргҗ, эрүл-менд харлһна халхиг делгрүллһнд ик оньг тусхаҗадг төләднь бидн таңһчин Толһачд, таңһчин залврт ик ханлтан өргҗәнәвидн.
Александр СТОЛЯРЕНКО, цергә шишлң керг-үүлдврин ветеран:
- Селән һазрт бәәдг әмтнә төлә иим сән керг-үүлдвр бүрдәснд би ик ханлтан өргҗәнәв. Нег үлү хол бичкн селәдт бәәдг улсин, медәтнрин, гемтә-шалтгта улсин, цергә керг-үүлдврт орлцачнрин төлә энтн эрк биш кергтә. Цергә шишлң керг-үүлдврт орлцад, күндәр шавтлав. Селәнә эмнлһнә көдләчнр дару-дарунь нанд җиңнүләд, ямаран дөң кергтә гиҗ сурна. Иим керг-үүлдврмүд ямр нег гемиг цаглань илдкҗ авхд туслна. Нидн Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату нанд шишлң көлгнә түлкүр бәрүлҗ өгсн билә. Эрмдгтә цергчнр дундас би түрүлҗ тиим шишлң машитә болув. Ода гертән ясвр кеҗәнәв, тегәд эврән балһсна лавкс эргәд, кергтә тосхлтын материалмуд хулдҗ авад, өрк-бүлдән нөкд болҗанав.
САНҖИН Владимир, Первомайский селәнә толһач:
- «Эрүл-менд бәәтн!» гидг керг-үүлдврин йовудт эмчнрин баг мана селәнд ирснд бидн байрта бәәнәвидн. Мана селәнд нурһлҗ медәтә улс бәәнә, тегәд эмчнр нааран ирснь эднд тааста болна. Селәнд шаңһа көтлврин йовудт шин эмнлһн тосхгдла, энд эмч болн медицинск эгчнр көдлнә, тегәд эдн әмтнд цаглань дөңгән күргнә. Болв гүн шинҗллт кехин төлә, эмнлһнә туст селвг авхин төлә шишлң мергҗлтнрин дөң кергтә болна. Мана селәнә әмтнә нерн деерәс таңһчин һардврт болн «Негдсн Әрәсә» партьд эн керг-үүлдвр бүрдәснд ханлтан өргҗәнәв. Таңһчин хол селәдт бәәдг әмтнд онц килмҗ тусхаҗахнь темдгтә. Эн керг-үүлдврин йовудт селәдәр йовдг эмчнрт бас ханлтан өргҗ, көдлмштнь күцәмҗ дурдҗанав.
Тамара ЕЛЕНОВА, Бурата селәнә медәт:
- Эндр мини һарсн өдр, 86 наста болув. Мана селәнүр эмчнр ирхиг соңсад, күүкдм намаг нааран авч ирв. Би 7 үртәв, 13 ач-зеетәв болн 12 җич-зеенчртәв. Эндр зүркнә болн нүднә эмчнрт орад, эмнлһнә туст сүв-селвгинь авв. Мана бичкн селәнүр кесг эмчнр ирснд байрлҗ, эднд ик ханлтан өргҗәнәв. Күүкдм намаг арднь орҗ сәәнәр хәләнә, тегәд гем уга бәәнәв. Селәнә эмнлһнә көдләчнр бас оньгасн алдхш, ямр нег тәрлһ, шинҗллт кех кергтә гиһәд ирнә. Эндр кесгнь мини һарсн өдрин тускар медәд, цаһан седкләсн йөрәв, би цугтаднь ханлтан өргҗәнәв.
Александр ТИТАРЕНКО, СВО-н ветеран:
- Би эн селәнд өрк-бүлтәһән бәәнәв, авальтаһан һурвн көвү өскчәнәвидн. Ууһн көвүмдн ода церглҗәнә, наадк хойрнь сурһульчнр мөн. Би мобилизацин йовудт цергә шишлң керг-үүлдврт орлцад, Херсонск мүҗд, Луганск Улсин Республикд дәәлдҗ йовлав. Нег дәкҗ бәрлдәнә йовудт күнд шав авсна хөөн намаг госпитальд удан цагт эмнлә. Гемтә-шалтгта болад, цергәс бууҗ ирләв. Мана селәнә эмнлһнә көдләчнр зурһан сар болһн эрүл-мендин бәәдлим шинҗлҗ, дөңгән күргнә. «Эрүл-менд бәәтн!» гидг керг-үүлдврин йовудт мана селәнүр эмчнр ирхиг эдн нанд зәңгләд, урдаснь шинҗллт кев. Эндр би кесг эмчнрт бийән үзүләд һарув. Района эс гиҗ таңһчин эмнлһнд одхин ормд мергҗлтнр бийснь нааран ирснь йир сән. Цергә шишлң керг-үүлдврт орлцачнрт таңһчин һардвр ик оньг тусхана, «Төрскән харсачнр» шаңһа саңгин зүүцүләч ямр нег төр хаһлхд бас дөңгән күргнә. Бидн селән һазрт бәәдг төләд шову, мал бәрнәвидн. Тегәд шаңһа көтлврт орлцҗ, демин мөңг авч мал асрхар зуралҗанав. Өрк-бүлән теҗәхин төлә хамгин түрүнд бат цогц кергтә, тегәд иим керг-үүлдврмүд цаглань эмнлһ кеҗ, эрүл-менд бәәхд туслна. Эрүл-менд харлһна көдләчнрт, таңһчин һардврт ик ханлтан өргҗәнәв.
ДООҖАН Наталья

Видео