Ленинградын бүслвриг сулдхад…

Сегодня, 11:13 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг

Найн хойр җил хооран туула сарин 27-д Төрскән харсгч Алдр дәәнә цагин хамгин әәмшгтә, күчр йовдлмудын негнь Ленинград балһсна бүслвриг сулдхсн өдр болв. Тер өдр 1944 җилд 872 өдртән бүслврт бәәсн әмтн сулдхгдв. Йисн зун шаху өдртән тиим догшн йовдлыг дааҗ һарсн Ленинград делкән тууҗд тиим ор һанцхн балһсн болна.
Ленинградыг немшнрәс сулдхсн шишлң керг-үүлдвр «Январский гром» гиҗ нерәдгдсн билә. Тиигхд Советин Союзин цергчнр немшнриг Ленинградас зун дуунад көөһәд, Красное Село, Пушкин, Красногвардейск, Слуцк, Ропша селәдиг сулдхсн билә.
1941 җилин һаха сарин 8-д Ленинградыг бүслврт авсн түрүн өдрлә немшнр балһсиг кесг таласнь бомбдад, нег агчмд 200 шаху түүмр шатв. Тер өдр хот-хол хадһлгдҗадг кесг бәәрн бас эдлврәсн һарв. Тер мет өдр болһн өрүн өрлә болн асхар балһснд бууһар хаһад әмтиг әәлһдг бәәҗ. Олн гермүд шатад уга кегдв, олн-әмтн әмнәсн хаһцсн мөн.
Бүслврт 2,5 сай күн, тедн дунд 400 миңһн бичкн тусв. Иддг хот-хол уга болад, кесг күн харһнад өңгрв.
1941 җилин үкр-бар сармудт көдлдг улст 250 грамм өдмг, көгшдт болн бичкдүдт болхла зуг 125 грамм өдмг һарһҗ өгдг бәәсмн. Һаза дегд киитн болад әмтн дегтрмүд, мод шатаһад, бәәсн гермүдән дуладдг билә. Күнд-күчр бәәдл тогтсн бийнь, цуһар чидлән әрвллго көдлв. 13-14-тә арвтнр болхла фронтд бәәсн эцкнрин ормд заводмудт көдлдг болв.
Мана орн-нутгин дәәчнр Ленинградыг сулдххар кесг дәкҗ дәврҗәсмн. 1943 җилин туула сард Ладожск нуурин өмн үзг тал хаалһ сулдхгдад, 18 өдрин туршарт 33 дууна төмр хаалһ тосхгдв. Лу сард тенд поездәр хот-хол зөөдг болв.
Харһнад, даарад, гемнәд, кедү күн өңгрсиг ода санхла, күүнә махмуд киитрәд, менрәд, нүдн нульмсар дүүрнә. Эн догшн йовдлд әмнәсн хаһцсн улсин санлынь тевчәд, мана орн-нутгин балһсдт бумблвс босхгдв. Ленинград, ода Санкт-Петербург балһсна харслтын музейд тер әәмшгтә өдрмүдиг тодлулҗадг олн тоот хадһлгдҗана. Балһсна Пискаревск үкәрт бүслврт өңгрсн кесг миңһн әмтн оршагдв. Тенд 1960 җиләс авн Мөңк һал шатна, 1965 җиләс авн болхла Санкт-Петербург (Ленинград) Баатр-балһсна туурмҗта нер зүүдг болв. Олн җил давсн бийнь тер харалта җилмүд ода күртл олна тодлврас һархш.

КАРСАНА Евгения

Видео