Эн җилин эклцәр туула сарин 5-д Көтчнр селәнд бәәдг йирн долата ээҗ Паша Гаряевна Уланова насан барв. Бичкндк цагтан тууврин болн дәәнә зовлң дааҗ һарад, адрута җирһлин хаалһдан байрлх-зовх йовдл үзәд, 6 үрндән болн олн ачнр-зеенртән чик сурһмҗ өгсн ээҗиг сүл хаалһднь үдшәхәр кесг улс ирв. Отг-әәмгтән күндллһ олсн, элгн-саднд дундан ик тоомср эзлсн ээҗин ач хәрүлҗ, санлынь тодлхар ирсн улс сәәхн заңгинь, цаһан седклинь темдглҗ бүлән үг келв.

Памирск экспедицин 90 җилин өөнд нерәдсн «төгрг ширән» сүүр Москвад болв. «Орчлңгин орад күрсн хальмг дәәчин хаалһ» гидг нертәһәр орн-нутгин хотл балһснд болсн сүүр хальмг генерал Ока Городовиковин нер тодлулад, ик чинртәһәр давв. Әрәсән болн талдан орн-нутгин номтнрла, олна үүлдәчнрлә хамдан ик сүүрт хальмг номт, тууҗин номин доктор Очра Уташ бас орлцв.

Урҗ өдр таңһчин Росгвардин Заллтд тогтсн авъясар һарсн җилин ашдиглҗ болн иргч көдлмшт нерәдсн өргн сүүр болв. Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату, Улсин Хуралын (Парламентин) Ахлач Артем Михайлов, зөв-йос харлһна бүрдәцсин һардачнр, ведомствин офицермүд болн көдләчнр терүнд орлцв.
Хальмгин Росгвардин Заллтын һардачин дарук, полковник Анатолий Зеленских 2025 җилин ашинь диглҗ, кеҗәдг көдлмшиг, терроризмлә ноолда келһнә болн иргнмүдин төлә әәмшг уга бәәдл тогталһна туст көдләчнрин тәвцинь темдглҗ өөдәнәр үнлв.

Цугәрәсән «Эрдмчнр» гидг марһана регионмудын девсң эклв. Ода мана таңһчин колледжмүдин оютнр чигн бас марһанд белдҗәнә. Түүнә тускар Элстин политехникин колледжин һардачин дарук Бембән Екатерина маднд келҗ өгв. «Регионмудын девсң 2026 җилин лу сарин 15-ас авн 20 күртл, тавн өдрин эргцд болхмн. 2017 җиләс авн мана колледж «Эрдмчнр» марһанд шунмһаһар орлцҗ күцәмҗ бәрнә. Эн җил мана политехникин колледжин ул деер 4 талвң көдлх, энд «Веб-эв-арһ», «Ниигмин көдлмш», «Веб-дизайн» болн «Модна неквртә хувцна эв-арһ» гидг әңгд оютнр марһлдх, - гиҗ Екатерина Михайловна цәәлһв.

2025 җилд мана таңһчд 521 өрк-бүл экин региональн сертификатын мөңгиг гер-бүүрин таал ясруллһнд, бичкдүдин эмнлһнд, сурһуль сурхд олзлв. Ут тоодан эдн 49,7 сай арслң эн кергүдт һарһв.

«Кадрмуд» гидг келн-улсин төсвин йовудт күцәгдҗәдг шаңһа көтлвр шин эрдм дасхд туслҗахин тускар Хальмг Таңһчин социальн делгрлтин, күч-көлснә болн көдлмшәр тетклһнә министерств зәңглв. Тиигәд, Элст балһснд бәәдг Бадм-Хаалһин Галина эн көтлврт орлцад, «Промт-инжиниринг» гидг немр эрдм дасв.
Шаңһа көтлврин йовудт немр сурһуль сурад, Галина Александровна шин эрдмәрн нефтин болн газин колледжд багшлдг болв. «Цагин некврлә ирлцҗ өдгә эрдм дасч авснь шин арһ өгв. Таңһчин әмтиг көдлмшәр тетклһнә цергллтин көдләчнр немр сурһуль өңгәр сурч шин эрдмтә болхд нанд ик дөң-тусан күргснд ик ханлтта бәәнәв. Ода би шин эрдмәрн багшлҗ, соньн керг күцәҗ, оютнрт өдгә цага эв-арһсин туск медрл зааҗанав», - гиҗ Бадм-Хаалһин Галина темдглв.

Хальмг Таңһчин социальн делгрлтин, күч-көлснә болн көдлмшәр тетклһнә министерствин зәңглсәр, нидн мана таңһчд 655 өрк-бүл социальн бооца батлв. Ут тоодан орн-нутгин хазнас эднд 147,4 сай асрлң болн таңһчин хазнас 1,5 сай арслң йилһгдв. Шаңһа дөңгәр 302 күн эврә керг бүрдәҗ, онц арһлач болҗ үүлдҗәнә. Селән һазрт бәәдг 114 өрк-бүл социальн бооцана йовудт мал хулдҗ авад, бийән теҗәдг болв. Лаганя районд бәәдг олн үртә Бембин Кермн давсн җилд бас социальн бооца батлад, шаңһас өггдсн мөңгәр эврә керг бүрдәҗ чадв. Района әмтнә социальн харслтын цергллт күүкд күүнә севдәриг дөңнәд, олзта-орутаһар үүлдхд дөң күргв.

Нидн бар сарин эклцәр Төрскнә Баатрмудын Өдр угтҗ Москван мүҗин Химки балһсна 10-ч тойгта лицейд Хальмг Таңһчин Лаганя района Северное селәнд өсч-боссн Түрвән Чиңһст нерәдсн «Баатрин парт» гидг керг- үүлдвр давулгдснь бахмҗта болв. Минь эн сурһулин бүрдәцд Чиңһс Николаевичин Настя болн Ксюша хойр күүкнь сурчадг болна.Эднә эцкнь цергә шишлң керг- үүлдврт орлцад, догшн дәәлдәнд баатр йовдл үзүләд, цергә үүрмүдән харсч йовад,әмнәсн хаһцсн мөн.

Октябрьск района Цаһан Нур селәнд өсәд-боссн Сасан Мацг бичкнәсн авн герин көдлмш кеҗ, мал асрҗ эк-эцкдән нөкд болдг бәәсмн. Ода эн бийнь олн үртә эк болад, күүкдтән цугинь зааҗ, тедниг өвкнриннь авъясар сурһхар шунна. Зурһан үрнь бас эк-эцкдән нөкд болҗ, сурһулян сәәнәр сурч, билгтә, өлзәтә сән күүкд болҗ өсчәнә. Өнр-өсклң өрк-бүл бәәсәрн байн бәәҗ, кен ахан күндлҗ, бичкдүдән өкәрлүлҗ, ниитә бәәнә.

Хальмг ик сурһульд оютнрин төлә «Баһ наста залачин сурһуль» гидг төсв күцәгдҗәнә. Җирһлин йовудт ямаран чигн йовдл учрна, олн зүсн бачм шиидвр авх кергтә болна, тер кемд әмтнә дамшлт, залачин медрл болн авг-бәрц кергтә болна. «Ухал – залҗ арһл» гидг авцта күүндвр оютнр кенә. Теднә сурврт олз зүсн эрдмтә әмтн хәрү өгнә. Эн саамд Хальмг ик сурһулин профессор, педагогин номин доктор Көкән Зинаида ямаран хәрү өгсинь таднд медүлҗәнәвидн.