Бурхн Багшин номд шүтдг әмтн олар оддг һазрт Бодхагайяд ик чинртә Төвин тосхлт шунмһа кевәр күцәгдҗәнә. Төвдин болн Энткгин кезәңк ухани зөөриг хадһлҗ, олн-әмтнд медүлх күслтәһәр эн тосхлт кегдҗәнә. Эн Төв Дала Ламин нер зүүхмн.

Шин җил зөвтән орад, байрин болн амрлһна өдрмүд давад, җирһлин йовуд йирин хаалһдан орв. Бурхн Багшин Алтн сүмд оюни үүлдвр цаарандан делгрҗәнә. Хальмг Таңһчин нерн деерәс бәрц бәрлһнә шаҗна әрүн тоот энд белдгдҗәнә. Энткгин һазрас ирсн гелң шаҗна шишлң тер үүлдвриг Цаһан Сарин байриг угтҗ күцәҗәнә.
Эн җил хальмгудын байр лу сарин 18-д болхмн. Хальмгин Шаҗн Лам гевш Тензин Чойдакин үрврәр Энткгин гевш лхарамб Чой Гьяцо ирсмн. Шаҗна ик чинртә йосрхл күцәгдсн цагт олзлдг шишлң кергтә тоотыг гүн медрлттә болн ик дамшлтта, ик цолта гелң белдҗәнә. Бурхн Багшин Алтн сүмд гевш Чой Гьяцо шар тоснас болн нань чигн тоот ордг хольврас нәрн бүрдәцс диглҗ, шаҗна йосрхлд туста болдгар нәәһинь олҗ күцәҗәнә. Белн болсн цагтан шаҗна тер әрүн тоот хурлын мөргүлин хорад залҗ тәвгдхмн.

Хальмг Таңһчд бурхн-шаҗна үүлдәчнрин нарт-делкән һурвдгч хург болсн йовдл таңһчин әмтнд мартгдшго нег йовдлнь болв.

Дрепунг Гоманг хурлын ах багш гевш-лхарамб Джигме Гьяцон үрврәр Хальмгин Шаҗн Лам гевш Тензин Чойдак Энткгин һазрур залрсмн. XIV-ч Дала Ламин гегәнә ут нас зүүлһнд нерәдсн шишлң ик мөргүлд эн орлцв.

«Медитации: размышления Его Святейшества Далай-Ламы» гидг альбом «Грэмми» көгҗмин мөрә авх марһана ашлгч девсңд орсн зәңг шидр ирв. Җил болһн эн мөрән аш диглгднә. Эн җилд җирн нәәмдгч кемдән болҗадг мөрән ашлгч үүлдвртнь Дала Ламин көгҗмин альбом заагдснь йир соньн болв. «Лучшая аудиокнига и повествовательная запись» гидг әңгд Дала Ламин төсв темдглгдҗәнә. Җил болһн болдг мөрән дииләчнриг Лос-Анджелес балһснд 2026 җилин лу сарин 1-д ачлхмн.

Намр төгсхдән өөрдхлә Зулын байр өөрдҗ йовхин темдг болна. Бурхн Багшин Алтн сүмд Зулын өмн болдг мөргүлмүд эклҗәнә. Шин җил зөвтән орхин өмн насан утдулх әмтн терүнд орлцҗ чадҗана.

Хальмгт җил болһн сарин литәр хулһн сарин 22-т бурхн-шаҗна сән өдр темдглгднә. Бурхн Багшин гегән 33 бурхна таралңгин орнас бууҗ ирсн өдр олнд йир евәлтә болна.

Көглт селәнә тал дунд өөдм деер суврһн дүңгәҗ бәәнә. Селәнә әмтнә седвәрәр 2013 җилд эклҗ тосхгдсн Гегәрлтин суврһн байрин бәәдлд шидр секгдв. Оюни ик чинртә байрт орлцхар олн улс цуглрҗ ирв.

Хулһн сарин 11-д Энткг орн-нутгас мана таңһчд Бурхн Багшин әрүн тоот авч ирв. Бембә өдрлә Элстин аэропортд олн-әмтн цуглрҗ, Энткгәс нисч һарсн самолет күләв. Тедн дунд таңһчин һардвр, зөв-йос харлһна бүрдәцсин көдләчнр, төв хурлын ламнр, седкүчнр, баһчудын болн олна бүрдәцсин элчнр, артистнр бәәв.
Өрүн арвн часин алднд самолет бууҗ ирсн шишлң ормд 700 шаху күн хаалһин хойр таласнь зогсад энүг тослһна керг-үүлдврт орлцв. Бурхн Багшин әрүн тоотыг Хальмгин Толһач Хаска Бату болн Шаҗн Лам Тензин Чойдак тосв. Энткгин Келн-улсин музейд хадһлгдҗадг эн әрүн тоотыг орн-нутгин залврин элчнр болн ламнр авч ирв. Ут тоодан Энткгәс делегацин ханьд 50 шаху күн ирсн болдг.

Ээ өдрмүдт Хальмг Таңһчд Бурхн шаҗна нарт-делкән III-ч чуулһн давулгдҗана. Һучн тавн һазадын онр-нутгас, Әрәсән талдан мүҗәс олн ламнр, номнтр, гиичнр ирсн бәәнә. Тедү мет Төвд, Энткгәс бас ламнр залрҗ ирсмн. 130 җил хооран болхла мана хальмгин ламнрин Дала Лам гегәнә орнд күрч мөргх хамгин һол күсл бәәсмн гиҗ келхлә буру болшго. Тер урдк цага ламнрас эн күслән күцәсн негнь болхла Бааза багш мөн. Зу Төвдт күрч мөргх сансн санаһан күцәсн деерән, замдан үзсн-соңссн хамган үүн һолтаһар, иткмҗтәһәр медүләд, хальмгин тууҗд нерән мөңкрүлҗ үлдәсн күн. Хальмгт нерән алдршҗ йовсн әмтнә тускар дорас өсч йовх баһчуд бичә мартха гисн эн бичкн зокъял тана оньгт тусхаҗанавидн.