Мал асрснь олзта-орута болдг

Сегодня, 13:14 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг

Хальмг Таңһчин социальн делгрлтин, күч-көлснә болн көдлмшәр тетклһнә министерствин седвәрәр һурвн җил дарандан олн үртә өрк-бүлмүд дунд «Өрк-бүлин сән гисн эдл-аху» гидг марһан давулгдҗана. Селән һазрт бәәдг улсиг урмдулхин, эврә эдл-аху бәрҗ өрк-бүлән теҗәдг өрк-бүлмүд үлгүр болхин төлә эн марһан бүрдәгдсн болдг. Октябрьск района Цаһан Нур селәнд бәәдг Хоңһр болн Байир Нуровихнә (зургт) өрк-бүл эн җил таңһчин марһанд 2-ч орм эзләд, 50 миңһн арслңга мөрәһәр ачлгдв.
Герин эзн Цаһан Нур селәнд өсәд-боссмн, тегәд бичкнәсн авн яһҗ мал асрдгиг сәәнәр меднә. Баһчуд өркән өндәлһсн цагтан Элст балһснд бәәсмн. Хоңһр Васильевич тер цагт Кичгә Төлән нертә Келн-улсин гимназьд багшлҗала. Хойрдгч үрнь һарсна хөөн эдн Цаһан Нур селәнүр нүүх шиидвр авв. Тенд һурвдгч үрнь бас һарв. Аршан, Аюш болн Адьян ода «Харада» бичкдүдин садт орна, көвүд эк-эцкән билг-эрдмәрн байрлулҗ сән нөкднр болҗ өсчәнә. Эләд хойр көвүнь эцкдән нөкд болад, хөд хәрүлнә, хурһдт хот өгнә. Өсәд-босхларн эдн эрк биш мал асрхд нөкд болх гиҗ эк-эцкнь ицҗәнә.
Төрскн селәндән нүүҗ ирсн цагт Нуура Хоңһр Октябрьск района әмтнә социальн харслтын әңгд бооца батлад, эврә дөңцл эдл-аху бүрдәв. Шаңһас өгсн 200 миңһн арслңгар эдн хөд хулдҗ авад, гер деерән бәрдг болв. Дәкәд эдн экин мөңгәр селәнд бийдән гер хулдҗ авв. Баһчудын тоолврар, олн үртә өрк-бүлмүдиг дөңнлһнә керг-үүлдврмүд, эврә керг бүтәҗ олзта-орутаһар үүлдх саната улсин төлә үүлддг социальн бооцана көтлвр ик урмд өгнә. Олн үртә өрк-бүл хөд асрад, бийән махар теткнә, төл авлһна кем төгсснә хөөн эдн хурһдыг хулдад бас мөңг хоршана. Иргчдән эдн эдл-ахуһан өргҗүләд, олз-оруһан икдүлх саната.
- Бидн малан асрад, олн зүсн гемәс саглуллһна тәрлһ кеһәд, үвлд керглгдх хотынь хулдҗ авнавидн. Селән һазрт бәәдг улс эрк биш мал бәрх зөвтә гиҗ тоолҗанавидн. Зуни кемд хаша-хаацан ясад, үвлд цугинь белднәвидн. Авальм медсән-чадсан көвүдтән зааҗ өгнә, эдн хамдан хөд хәрүлнә. Мана өрк-бүл ниитә, теегт һарад хамдан амрхдан дуртавидн. Көвүдмдн маднас үлгүр авч нег-негән хәләҗ, ах улсиг күндлҗ өлзәтә сән үрд болҗ өсхин төлә чик сурһмҗ өгхәр шуннавидн, - гиҗ олн үртә Байир бер келнә.
Эн бийнь Яшкулин района бәәрн күн мөн, ээҗән дахад, бичкнәсн авн үүл бәрдг, сенр хот кедг дасч авсмн. Раиса Ивановна ээҗнь һартан өөтә, бәрсән кедг күн бәәсмн, энүнә сурһмҗнь зе күүкнднь туста болв. Байир бер көвүдтән ке-сәәхн хувц уйна, һуйрин зүүтә әмтәхн хот болһҗ, ирсн гиичнриг тооһад һарһна. Келхд, эн көвүдтән хальмг баатрмудын хувц уяд, Цаһан Нур селәнд болсн марһанд 1-ч орм эзләд, 10 миңһн арслңга мөрә шүүҗ авсмн. Бичкдүдин садт болдг керг-үүлдврмүдт эк-эцк хойрнь көвүдтәһән хамдан орлцна. Олн үртә эцк Хоңһр Васильевич төрскнч седклтә күн мөн, көвүдтәһән хальмгар күүндәд, цугинь зааҗ өгнә. 2023 җилд селәнд түүмр унтралһна әңг секгдхлә, Нуура Хоңһр тенд көдлдг болв. Түүмр унтраһачин эрдм ик дааврта, нам әәмшгтә чигн болна.
Сүл җилмүдт Цаһан Нур селәнд баһ наста өрк-бүлмүдин то өсәд йовхнь байрта йовдл мөн. Өсәд-боссн һазртан олн үрән өскәд, малан асрад, эн-тер уга бәәдг Нуровихнә өрк-бүл нег үлү баһчудт сән үлгүр болҗана.
ДООҖАН Наталья

Видео