Чадмг һардачин санл мөңкрүлв

Шидр Үстин района Харба селәнд урднь Степная нерәдгдҗәсн уульнцд селәнә эдл-ахуг һардҗ йовсн Анҗан Владимирин нер зүүлһв. Владимир Олеевич «КПСС-ин XXI съезд» гидг селәнә эдл-ахун һардач болҗ 1979 җиләс авн 1992 җил күртл көдлҗ йовсмн. Энүнә һардврт эдл-аху олзта-орутаһар үүлдҗ, нүүрлгч совхоз бәәсмн. Тер цагт эдл-ахуд 50 миңһн һар хөн, 3 миңһн толһа бод мал, саалин үкрмүд асрдг билә. Чадмг һардач үнн-чик хәләцтә, кеслн үгдән бат, чаңһ неквртә, хамдан көдлдг улсин төлә сән таал тогтахар шундг, эднә мергҗлт өөдлүллһнд ик оньг өгдг күн бәәсмн. Тер төләд селәнә әмтн Владимир Олеевичиг күндлҗ тевчдг билә. Һундл төрхд, җил хооран эн сәәһән хәәв.
Харба селәнә муниципальн бүрдәцин толһач Мухаран Татьянан келсәр, бәәрн улс Анҗан Владимириг бүләнәр тодлҗ, ач-тусинь мартхш. Энд өсәд-боссн Четрә Владимир нег уульнцд Владимир Олеевичин нер зүүх седвәр татсиг селәнәхн дөңнәд, депутатнрин Хургт эрлһән орулв. Депутатнр нег һазра улсин седвәриг бас дөннәд, Харба селәнә уульнцд Анҗан Владимирин нер зүүлһхин туск шиидвр батлв. Владимир Олеевичин Ирина күүкнь, Сарпуль балһснд селәнә эдл-ахун ик сурһульд хамдан сурч йовсн Лиҗин Сергей, тенд эмчин эрдм дассн Очра Александр болн Анюша Баатр санлын керг-үүлдврт орлцхар ирв. Анҗан Владимирин нер зүүсн уульнцин нег герин эрст санлын самбр секгдв.
Селәнә әмтн, күндтә гиичнр Владимир Олеевичиг бүләнәр тодлад, хамдан сурһуль сурч болн көдлҗ йовсн цагиг сергәһәд, цаһан седклтә, үүрсг күн бәәсиг темдглв. Совхозин һардач бәәсн җилмүдт эдл-аху делгрҗ йовсмн. Степная уульнцин гермүд дигтә эдл-ахуг һардҗасн цагтнь тосхгдсмн. Совхозин һардвр селәнә делгрлтд ик оньг тусхаҗ, әмтнә төлә сән кец-таал тогтахар шундг билә. Тиигәд, зурһата бичкдүдин төлә сурһулин гер тосхгдсмн, ода тенд селәнә сурһулин хот уудг гер бәәршлнә. Дәкәд селәнд үс хәәчлдг, хувц уйдг, кергсл ясдг туслмҗ күргдг билә. Малчнрин күүкд интернатд бәәһәд сурчасмн, терүнә теткврт эдл-ахун һардач бас онц оньган тусхадг билә. Анҗан Владимир ик санан уга, әмтнлә ээлтә, өр-өвч күн бәәсиг цуһар тодлв. Эн эгл көдләчнрлә хамдан өвс овалҗ, эвдрсн зи соляд, трактор ясч, кеер малчнрт нөкд болдмн. Совхозин көдләчнр мергҗлтән өөдлүлҗ дамшлт хоршахин төлә олн һазрт тедниг йовулдг бәәсиг әмтн бас тодлв. Нег дәкҗ олна малд хот олҗ авхин төлә үнтә шин махлаһан хуучн махлад дольсиг чигн нег һазра улс мартхш.
Анҗан Владимир Сарпуль балһснд селәнә эдл-ахун ик сурһульд сурчаһад, Валентина авальтаһан таньлдсмн. Сурһулян төгсәснә хөөн эн Үстин районд малын эмчәр көдлҗ йовсмн, «КПСС-ин XXI съезд» эдл-ахуг һардх шиидвр авгдсн цагт эн һучн негтә баахн залу бәәсмн. Авальнь дахад нааран ирәд, селәнә дунд сурһульд багшлдг болв. Сарпуль балһснд хамдан сурч йовсн Лиҗин Сергей энүнә үрврәр нааран ирәд, малын эмчәр көдлдг болв, авальнь болхла селәнә эмнлһиг һардв. Баахн өрк-бүлмүд үүрлҗ, хамдан көдләд, селәнә делгрлтд тәвцән орулсмн. Сергей Бембеевич үүрән тодлҗ, тер цаг эднә җирһлд онц орман эзлнә гив.
Владимир Олеевичин Ирина күүкнь тер цага зургуд авч ирв. Эдл-ахун һардач малчнрла, эгл көдләчнрлә хар көдлмш кеҗ, хургуд давулҗ, чинртә төрмүд хаһлҗ, үүрмүдтәһән сул цаган давулҗ амрч йовсна цагиг тодлсн зургуд олн-әмтнә седкл үүмүлв. Валентина Петровна авальнь ода олн ачнр-зеенрән таалҗ, хойр көвүндән-күүкндән нөкд болна. Ода эн Санкт-Петербург балһснд бәәнә, тегәд санлын керг-үүлдврт орлцҗ чадсн уга. Болв авалиннь санл тевчҗ, Владимир Олеевичин нериг нег уульнцд зүүлһснд эн Харба селәнә әмтнд ик ханлтан өргҗ халун мендән келүлв.
ДООҖАН Наталья
ЗУРГТ: Анҗан Владимирин нер мөңкрүллһнә санлын
керг-үүлдврин кем























Республиканская газета, издающаяся на калмыцком и русском языках. Газета освещает общественно-политические события, происходящие в Калмыкии, а также публикует материалы по культуре и языку калмыков.