Төрскн һазрин зөргтә күүкд

Сегодня, 13:09 | Общество, Таңһчин зәңгс, Зіњг, Сойл

Цуг Әрәсәһәр «Гризодубовск умшлһн» гидг нертә керг-үүлдврмүд болҗана. Хальмг Таңһч бас эн керг-үүлдврт орлцҗана. Әрәсән күүкд улсин ниицән эн керг-үүлдвриг 2026 җилд эклсмн. Советск күүкд улсин антифашистк комитетин 85 җилин өөнд болн нер туурсн Валентина Гризодубован санлд эн төсв нерәдгдҗәнә. Төрскән харсгч Алдр дәәнә җилмүдт залу-зөрмгәр үүлдсн күүкд улсин туск санл мөңкрүлх күслтәһәр эн умшлһн кегдҗәнә.
Гризодубовск умшлһна йовудт Хальмгт «Төрскнә күүкд» гидг нертәһәр санлын кичәлмүд болҗана. А. Амр-Санана нертә Келн-улсин дегтрин саңд хальмг улсин бичәч Саңһҗин Босян «Төрскнә күүкд» гидг дегтрәр күүндвр болв. Төрскән харсгч Алдр дәәнә җилмүдт Хальмгин күүкд улс зөргтә кевәр дәәлдҗ йовсна тускар дегтрин саңд цуглрсн оютнр болн баһ наста нань чигн умшачнр соньн олн тоотыг медҗ авв. Утх-зокъялын - тууҗин кемҗәнд болсн эн кичәлд аудиосоңсхврмуд орулгдснь баһ наста умшачнрин оньг авлв. Алдр Диилвр делдсн Хальмгин күүкд улсин зөргтә үүлдврин тускар умшсн деерән соңссн йовдл эн керг-үүлдврин чинриг улм икдүлв. Элстин классическ болн Хальмг келн-улсин хойр гимназин сурһульчнр болн багшнр, дегтрин саңгин баһ наста нань чигн умшачнр төрскнч чинртә эн күүндврт орлцв.
Эдн Дәәнд ончрсмн.
Төрскән харсгч Алдр дәәнә җилмүдт кесг зун хальмг күүкд улс дәәчнрин зергләнд орҗ, төрскн һазран харссмн. Улан Әәрмин зергләнд 700 күүкд улс орҗ, залусла хамдан дәәлдҗ йовсмн. Тедн цугтан 25 күрәд уга баахн күүкд бәәсмн. Шунмһа комсомольцнр әәмшг учрхла, дәәчнрин зергләнд орсмн.
Эврә дурарн цергт мордсн баһ наста күүкд зөргтә кевәр немш-фашистнрлә дәәлдсмн. Хальмгин баатр күүкдин кесгнь цергә даалһвран күцәһәд, өөдән ачлврмудар темдглгдҗәсмн. Санинструктор Валентина Григорьевна Беляева «Залу-зөргин төлә» гидг хойр медаляр болн Улан Тугин орденәр ачлгдсмн. Старшина бәәсн Раиса Николаевна Веткалова Улан Тугин хойр орденәр ачлгдснь бас темдгтә болсмн.
Мана һазрин күүкд улс цергә талдан әңгүдт чигн зөргтәһәр дәәлдҗ йовсмн. Дәәлдәнд ончрсн 130 күүкн орденмүдәр болн медальмүдәр темдглгдсмн.
Зенитн цергин ханьд Хальмгин күүкд улс зөргтә кевәр дәәлдҗ йовсн болдг. Төрскән харсгч дәәнә II девсңгин орденәр зурһан зенитчиц ачлгдсн билә. Энүнә тускар Саңһҗин Босян дегтрт умшҗ болхмн. Ода болхла зөргтә күүкд улсин тускар Виталий Катышкинә аудиотөсвиг соңсад, теднә баатр йовдлмудын тускар соңсч болҗана.
Олн келн-улс бәәдг мана ик орн-нутгин әмтн дәәнә әәмшг учрхла, цугтан дегц босад, чидлән хамцулад, хортыг хамх цокч диилснә тускар эндрк үйин баһчуд медх зөвтә.
Дәәнә җилмүдт медицинск көдләчнрин үүлдвр ямаран ик чинртә бәәсинь кен чигн медҗәнә. Санинструктормуд болн медицинск нань чигн көдләчнрин зөргтә үүлдврин ашт шав авсн кедү дәәчнр цагларн эмнлһ авч, хәрү зергләндән орсн болх. Кедү дәәчнрин әмиг эдн аврсн болх. Дәәнә җилмүдт медицинск көдләчнр зөргтәһәр үүлдснә тускар медицинск колледжд, эмнлһнә иим күүндврмүд кегдхин тускар эрүл-менд харлһна көдләчнрин таңһчин комитетин һардач Манджикан Евгения, Олна палатын гешүн Болтыра Александр келҗ, эн керг-үүлдврин сурһмҗлгч чинринь темдглв.
Тууҗин-сойлын туск төсв.
Келн-улсин дегтрин саң, Әрәсән күүкд улсин ниицәнә Хальмг региональн әңг хамцу үүлдҗ күцәсн эн керг-үүлдврт ах классмудын сурһульчнр, оютнр болн дегтрин саңгин баһ наста умшачнр орлцв.
Деер келгдсәр, Хальмг улсин бичәч Саңһҗин Бося төрскән харслһнд ончрсн күүкд улсин тускар очерксин хураңһу белдҗ барлсн болдг. «Төрскнә күүкд» гидг аудиохураңһу белдгдснь энд үзүлгдҗ соңсхгдв. Тууҗин-сойлын эн аудиотөсвин түүрвәч Виталий Катышкин. «Нутг» гидг хальмг сойл хадһллһна региональн олна бүрдәцин эн төсв белдлһнд нөкд болҗ, бәәдл-җирһлд тохраҗана. Төрскән харсгч Алдр дәәнә җилмүдт залу-зөрмг үүлдврәрн ончрсн Хальмгин күүкд улсин нердиг сергәһәд, әәмшгтә тер цагт баһ наста хальмг күүкд Төрскндән цань уга итклтә бәәсн, әмән әрвллго төрскн һазран харссн үлгүриг баһчудт үзүлх седклтәһәр эн төсв кегдснә тускар олна эн бүрдәцин һардач Мазна Алексей келв.
Саңһҗин Босян дегтриг ик үүмәтәһәр умшснаннь тускар Хальмг Таңһчин сойлын ачта көдләч Наталья Атрощенко бас медулв. Күүкд күн болһна җирһл болн үүлдвр тер дарунь күүнә уханд төрв. Тегәд иим төсвд орлцад, тер зөргтә күүкдин тускар умшсан эн темдглв.
Эднә нерд мартгдх зөв уга.
Дәәнә җилмүдт зөргәрн туурсн күүкд улсин туск күүндвр цугтаннь оньг авлв. Иигәд Мария Бажанован (Васюкован) тускар Наталья Атрощенко умшсн келвриг баһчуд оньган өгч соңсв. Седкл үүмәтә йовдл учрв. Цуглрсн улс дунд суусн нег күүкд күн босад, Мария Бажановала хамдан көдлҗ йовсан тодлад, дәәнә цагт зөргтә үүлдвр һарһсинь меддго бәәснәннь тускар, көдлмштән дигтә-дарата күүкд күн билә гиҗ үүмҗ келв. Дәәнд орлцачнр тиигәд әәмшгтә дәәнә цагиг тодлдго бәәсмн. Хальмгин бичәч Саңһҗин Босян очеркст мана һазрин зөргтә күүкд улсин дүрмүд тодлгдснь чинртә йовдл мөн.
Күүндврин йовудт дәәнә туск дуд чигн соңсгдв. Келн-улсин театрин артистк, Хальмг Таңһчин ачта артистк Манҗин Байр болн шаңһа симфоническ оркестрин дууч Наталья Гришкина дуулсн дуд дәәнә тууҗиг тодлулв.
Гризодубовск умшлһна чинрин тускар цуглрсн баһчудт күүкд улсин Хальмгин ниицәнә ахлач Кензән Киштән келҗ өгв. Төрскән харсгч Алдр дәәнд күүкд улс залу-зөргтәһәр орлцҗ, Диилвр делдҗ, цуг әмтн дән-даҗг уга бәәтхә гиҗ шунҗ йовсмн. Гризодубовск умшлһна йовудт олн һазрар зөргтә күүкд улсин нерд сергәгдҗ, санлын кичәлмүд болн харһлтс бүрдәгдҗәнә.
Дорас өсч йовдг баһчудт төрскнч седклин сурһмҗ өгх, келн-улсин тууҗиг медҗ, өвкнрин зөөриг хадһлҗ олзлдгиг дасхх күслтәһәр эн төсв белдснәннь тускар Мазна Алексей болн Катышкин Виталий ухан-тоолврарн хувалцв. Хальмг улсин тууҗин туск утх-зокъялыг күүкд-көвүд соньмсч дасхд иим кичәлмүд болн харһлтс олзта-туста болҗахин тускар дегтрин саңгин билг-эрдмин утх-зокъялын әңгин һардач Бадыша Лариса келв.
Хальмгин күүкд улс Төрскән харсгч Алдр дәәнд Диилвр делдхд зөвтә тәвцән орулсна тускар медүлҗәдг төсв Алдр Диилврин найн негн җилин өөнин өмн өргнд болснь нег үлү чинртә йовдл болв.
ХӨӨЧИН Галина

Видео